اندودانتیکس( درمان ریشه):
اغلب افراد جامعه متاسفانه به دلیل عدم انجام معاینات دورهای، زمانی به دندانپزشکی مراجعه میکنند که درد دندان آنها رو کلافه کرده است و در اصلاح عوام نیاز به عصبکِشی یا عصبکُشی دارد درحالیکه این اصطلاح یک خطای رایج در میان مردم است و اصطلاح صحیح آن “درمان ریشه”یا”روت کانال تراپی” میباشد.
هنگامی که پوسیدگی دندان پیشرفت کرده است و از مینا و عاج که سدهای سخت دندانی دربرابر میکروبها هستند عبور میکند به مرکزیترین قسمت دندان یعنی پالپ دندان (بافت نرم حاوی عروق و اعصاب) میرسد(که در اصطلاح عوامانه به پالپ دندان، عصب دندان میگویند) و در این مرحله التهاب از بافت پالپ تاجی به بافت پالپ ریشه ای(کانالهای ریشه) که در امتداد همدیگرند منتشر میگردد.
بسیاری از بیماران در این مرحله احساس درد با سرما و گرما دارند که این درد گذرا نبوده و آزاردهنده میباشد به همین علت دندانپزشک اقدام به درمان ریشه میکند و پس از برداشت پوسیدگی و بافتهای ملتهب درون کانالهای ریشه با وسایل مخصوص و شستوشوی مداوم، کانالها را پاکسازی نموده و سپس آنها را با مواد مخصوص پرکردگی ریشه، پر میکند و درمان ریشه بیمار خاتمه مییابد و آماده دریافت بازسازی تاج دندان میشود.
لازم به ذکر است که دندانهایی که تحت درمان ریشه قرارمیگیرند بسته به نظر دندانپزشک و وسعت پوسیدگی قبلی دندان، ممکن است مستقیما ترمیم شوند(همان پرکردگی) یا اینکه نیاز به درمانهای پروتزی(ازجمله روکش و آنله های سرامیکی) داشته باشند.
•اگر بیماران در مرحلهای که دردهای پایدار با حرارت دارند، درد را با مسکن کنترل کرده و دیر به دندانپزشک مراجعه کنند التهاب پالپ دندان پیشروی کرده و منجر به عفونت پالپ ریشه خواهد شد و هنگامی که عفونت ریشه شروع به گسترش میکند منجر به آبسههای حاد(تورم صورت) و مزمن( به صورت یک فیستول چرکی روی لثه همان دندان) میشود. در این مرحله نیز دندانپزشک در صورتیکه تاج دندان دچار تخریب زیادی نشده باشد اقدام به درمان ریشه میکند.
سایرموارد نیاز به درمان ریشه به اختصار:
•ترمیمهای قدیمی و وسیع دندانی: گاهی اوقات بعضی از دندانهایی که از قدیم ترمیمهای وسیع(پرکردگی وسیع یا روکش) داشتهاند و تاکنون علایمی نداشتهاند ممکن است به یکباره علامتدار بشوند و نیاز به درمان ریشه پیدا کنند.
•ضربههای دندانی(تروماهای دندانی): این ضربهها اکثرا به صورت ناگهانی در اثر جدال یا تصادف یا برخورد با جسم سخت یا زمینخوردگی ایجاد میشود و در کودکان و نوجوانان شایعتر است. این آسیب ها اکثرا منجر به لقی دندان یا دندانها میشود که دندانپزشک آنها را در موقعیت خود اسپلینت میکند( یعنی با وسیله ای آنها را در جای خود ثابت نگه داشته تا از لقی آنها بکاهد). این دندانها در بعضی شرایط که پالپ دندان دچار آسیب شده باشد، نیازمند درمان ریشه میباشند.
•درمان ریشه به خاطر پروتز: گاهی اوقات دندانها با وجودیکه پوسیدگی ندارند و در حال حاضر علامتدار نیستند اما به علت درمان سایشهای دندانی و نیاز به روکش جهت اصلاح صفحات جویدن، ممکن است نیاز به درمان ریشه قبل از دریافت روکش داشته باشند.
•درمان پالپ زنده:
در کودکان و نوجوانان که پالپ دندان وسیع بوده و قابلیت بازسازی و ترمیم بالایی دارد این درمانها اولویت دارند گرچه در سنین بالاتر نیز با توجه به وسعت پوسیدگی، علایم بیمار و قضاوت کلینیکی دندانپزشک قابلیت انجام این درمانها همچنان وجود دارد. در این درمانها باوجودیکه پوسیدگی به پالپ دندان رسیده است اما به دلیل قابلیت ترمیم بالا در سنین پایین،بسته به شرایط دندان قسمتی از بافت پالپ تاجی یا کل بافت پالپ تاجی حذف شده و پس از ضدعفونی کامل برروی بافت پالپ یک مادهی بایوسرامیکی قرار میگیرد. بنابراین درمان صرفا به ناحیهی تاجی محدود بوده و قسمتی از بافت پالپ جهت افزایش ضخامت عاج دندان و پاسخ به محرکهای حسی، زنده باقی میماند(درمان پالپ کپ در قسمت درمان های ترمیمی توضیح داده میشود).
•درمان مجدد ریشه:
بعضی از دندانها در گذشته تحت درمان ریشه قرار گرفتهاند. اما به دلیل درمان ریشه نامناسب قبلی، بیمار دچار درد شدید، آبسه حاد یا آبسه مزمن(به صورت فیستول چرکی روی لثه مجاور همان دندان) میشود و نیازمند درمان مجدد ریشه میباشد که در این درمان مواد پرکردگی قبلی ریشه تخلیه شده و کانالها مجددا پاکسازی و شستوشو داده میشوند و خطاهای درمان قبلی تا حد امکان اصلاح گردیده و مجددا کانالها پر میشوند.
این درمان با توجه به اینکه اصلاح یک درمان شکستخورده تلقی میشود غالبا نیازمند دقت،مهارت و ابزارهای تخصصی بوده و بهتر است توسط متخصص درمان ریشه انجام شود.
درمان ریشه تخصصی:
از آنجا که سیستم کانال ریشه پیچیدگی هایی دارد ممکن است که دندانپزشک شما جهت انجام درمان ریشه شما را به متخصص درمان ریشه (اندودنتیست) ارجاع دهد که نیازمند تجربه و تبحر بیشتر در زمینه درمان و استفاده از وسایل تخصصی میباشد.
در کلینیک دندانپزشکی سدا خدمات درمان ریشه هم به صورت عمومی و هم به صورت تخصصی قابل انجام است و درمانهای تخصصی توسط متخصص درمان ریشه متبحر تحت بزرگنمایی(میکروسکوپهای دندانپزشکی) با بهرهگیری از بهترین و جدیدترین وسایل درمانی در این حوزه قابل انجام است.
در ضمن درمانهای اورژانسی که بیمار با درد مراجعه میکند همه روزه در کلینیک دندانپزشکی سدا قابل انجام است.